Ontwerp:

Voor het aanleggen van een tuin is het van belang daarvoor eerst een ontwerptekening te maken. Aan de hand van deze tekening kun je jezelf een beeld vormen van de uiteindelijke indeling van de tuin. Op zo'n tekening 'op schaal' is goed te zien of de verhoudingen tussen de verschillende tuinonderdelen evenwichtig zijn. Wanneer dat niet het geval is geeft de tuin na aanleg een onrustig beeld. Het is dan geen aangename verblijfsruimte. 

van functionele indeling naar een 'mooi' ontwerp.

Bij het maken van een 'functioneel' ontwerp wordt uitgegaan van de vaste gegevens die er in de tuin zijn: De grenzen van het perceel, de ligging van de woning, de plaats van ramen en deuren, de plaats van de berging, de poort, de oprit enz. Daarnaast geef je aan hoe de tuin ligt ten opzichte van de zon, of er hoogteverschillen zijn, hoe droog of vochtig de bodem is, welke grondsoort er in de tuin ligt, of de tuin in de volle wind ligt of juist luw, enz. Aan de hand van deze gegevens wordt een plattegrond getekend waarop je looplijnen kunt aangeven, bv de eenvoudigste route naar de berging, de makkelijkste weg naar de voordeur, enz. Voor borders en zonneterrassen kan aan de hand van de zonnestand in de tuin, die je kunt weergeven op een schaduwtekening, een lokatie gekozen worden. Op deze wijze kun je grofweg de wensen die je op voorhand had, een plaatsje in de tuin toekennen. Soms kan er iets niet doorgaan vanwege ruimtegebrek, soms kun je een plek een dubbele functie geven, bv een terras wat onderdeel vormt van een pad. Op de tekening kun je nu al aardig zien hoe de verdeling van functies in de nieuwe tuin eruit gaat zien.

Plattegrond (kaal)   en Schaduw- of (zo u wilt) zonnetekening

Heersende windrichting

Een eenvoudig looplijn(en)plan. Geeft in dit geval de kortste weg aan tussen de deur van de woning en de in-/uitgand van de tuin. De tuinin-/uitgang is in dit geval naast de berging gesitueerd zodat een eenvoudig lijnenplan volstaat. Het is nu mogelijk om een pad te maken dat deze lijn (zoveel mogelijk) aanhoudt. Op die manier wordt het nooit vervelend om het pad te volgen. Paden die een onhandige of dwingende looprichting geven, roepen al snel weerstand op. Je ziet dan al vlug dat er een 'spoor' in de naastgelegen border of in het gazon ontstaat dat wel een logische looprichting volgt.

Na het op deze wijze bepalen van de plaats van de verschillende functies, komt het leuke werk: Het zoeken naar een vorm die qua maatvoering, breedte van paden, oppervlak van terrassen, diepte van borders, en niet te vergeten uw smaak, enz, een kloppend geheel vormt en die als vorm ook 'mooi' is. Omdat 'mooi' een zeer relatief en persoonlijk begrip is, is het hier zeker van belang om de tijd te nemen voor het maken van een definitieve vormkeuze.

Tot hier is er nagedacht over functies en vormen. De volgende stap is de invulling. Globaal sta je steeds voor een drievoudige keuze. Welk materiaal wil je toepassen, in welke maat, en in welke kleur.

Verhardingen:

 Wanneer u besloten heeft dat het terras rond moet worden (vorm) en daarbij een bepaalde doorsnede moet krijgen (functie = zitten met een gegeven aantal personen), komt nu de keuze van het materiaal dat gebruikt gaat worden voor dit terras aan bod: tegels, klinkers - gebakken of beton, halfverharding, hout, enz. Welke kleur moet deze (half-) verharding hebben? Hierbij dient u zeer goed te bedenken hoeveel verschillende kleuren uw verharding moet krijgen. Gaat u er in uw tuin vanuit dat de beplanting de sfeer in de tuin moet bepalen dan is een rustig terras waarbij spaarzaam met kleur wordt omgegaan de allerbeste optie. In veel tuinen is de beplanting blijkbaar van ondergeschikt belang en zie je dat er in de verharding meerdere maten en kleuren zijn toegepast. Soms zelfs zo schreeuwend dat je er bijkans zere oren aan overhoudt. Met dergelijke tuinen bemoei ik mij niet. Gaat u daarvoor naar een straatmaker. Ik beperk mijzelf overwegend tot het gebruik van 1 hoofdkleur en soms als accent een 2e kleur die ik dan de steunkleur noem. Verder moet de vrom en het kleurgebruik in de beplanting de tuin 'smoel" geven.

Overige (bouw-)werken:

Een keermuurtje, welk materiaal : grote of kleinere stapelstenen, van beton of natuursteen, en in welke kleur.

Een vijver, voorgevormd kunststof, vijverfolie, misschien zelfs beton. Randafwerking, hard of beplant, en zo verder.

Pergola of klimconstructie. In een afgebakende ruimte die u als tuin inricht kan een pergola goed dienst doen als zichtbreker, maar ook kan een dergelijke constructie de tuin een zekere richting geven. Als materiaal kan natuurlijk gekozen worden voor hout, maar ook metaal kan goed toegepast worden. Al of niet te beplanten.

Beplanting:

In het geval van beplanting is de keuze iets ingewikkelder. Voor de beplanting in het algemeen houdt u rekening met twee maten. De aanplantmaat en de uiteindelijk door een bepaalde plant te bereiken hoogte en breedte. Uw keuze voor afscheiding was bv een haag (functie = privacy) De haag zal dan liefst bladhoudend zijn om de privacy ook in de wintermaanden te waarborgen. Dezelfde keuze voor privacy zorgt er ook voor dat uw haag een zekere hoogte moet kunnen bereiken. Met deze gegevens, aangevuld met een maximale breedte van de te planten haag is de keuze voor een bepaald soort haagplant al redelijk overzichtelijk. Voor een in het plan opgenomen boom is het nu tijd om te bepalen welke vorm en maat deze boom uiteindelijk mag krijgen. Borders kunnen nu ingevuld worden naar hoogte, kleur, bloeitijd, bloeivorm, bladvorm, enz. Als deze keuzes gemaakt zijn is het een stuk makkelijker om planten uit te zoeken die met inachtneming van de terreinomstandigheden -zon/schaduw, droog/vochtig, wind/luwte enz. in het gekozen beeld passen. 

U bepaalt dus eerst hoe hoog een plant op een bepaalde plaats mag worden, U bedenkt er een bladvorm, kleur enz bij, en dan pas wordt het tijd om te gaan kijken welke planten aan de door u gestelde eisen voldoen.

Naast ontwerp en beplantingsplan wordt er ook een matenplan gemaakt. Hierop wordt de ligging en/of standplaats van alle tuinonderdelen weergegeven. Denkt u hierbij aan de plek waar de genoemde boom komt te staan, waar paden en terrassen liggen, de plaats van verlichtingselementen enz. Aan de hand van deze matentekening kunnen alle tuinelementen in het terrein worden uitgezet.

Zo kan een materplan er uit zien.

Dan zijn er nog de zg. optionele tekeningen.

Wordt er in de tuin veel grond of zand gebracht of juist afgevoerd, dan is een grondverzetstekening met bijbehorende schuifstaat een handig hulpmiddel. Op een dergelijke tekening staat op de plattegrond van de tuin welke hoeveelheden aanwezige grond en zand verplaatst moeten worden en waarheen, en welke hoeveelheden aangevoerd of afgevoerd moeten worden.

Detailtekeningen zijn vooral nuttig als er gedeelten van de tuin door derden worden uitgevoerd. Denkt u hierbij bijvoorbeeld aan beton-, metsel- of laswerkzaamheden.

Uiteindelijk wordt er een lijst gemaakt, een z.g. 'Staat van Maten en Materialen', waarop van alle te gebruiken materialen en beplantingen de maten, hoeveelheden en eventueel omschrijvingen (bv kleuren) worden vermeld. Deze lijst is handig als boodschappenlijstje en ook voor het berekenen van de kosten van de tuin is het een goed hulpmiddel.

Bovenstaand een globale weergave van de manier waarop ik met een ontwerp omga. Als u een en ander zelf wilt doen probeer het eens op de omschreven manier. Denk dus eerst aan functies, geef die functies dan een vorm die u mooi vindt en zoek er dan pas, en niet eerder, het materiaal bij dat u mooi vindt en dat ook bij uw budget past.

Door de ligging van de tuin, maar vooral door persoonlijke wensen van opdrachtgevers, is er geen tuin hetzelfde. Maatwerk dus en géén confectie.

In de fotogalerij kunt u een overzicht zien van (een aantal van) de tuinen die ik heb aangelegd. Duidelijk mag zijn dat er door mij niet met een zogenaamd 'stempeltje' wordt gewerkt. Elke opdrachtgever krijgt uiteindelijk de gewenste tuin.

Voordat u begint is het verstandig om goed te overdenken wat u van uw tuin verwacht. De keuze van toe te passen materialen en beplantingen is pas als laatste van belang. Voorop staat de vraag wat de sfeer in de tuin moet zijn en welk gebruik er van de tuin wordt gemaakt, met andere woorden, welke functie heeft de tuin straks, na aanleg. Wilt u erin vertoeven, er alleen maar naar kijken, gaan er kinderen in spelen? Wilt u zelf het onderhoud in de tuin verrichten, of laat u dat doen? Moet de tuin onderhoudsarm zijn? Al dit soort vragen bepalen voor een groot deel de uiteindelijke inrichting. Als op dergelijke vragen de antwoorden bekend zijn, is vervolgens de materiaalkeuze al een heel stuk overzichtelijker en uw tuin begint, voor uw gevoel, al een beetje vorm te krijgen.

Bij alle bovengenoemde aandachtspunten en te maken keuzes hou ik zelf steeds in gedachten dat de tuin ook een stukje natuur is. Een en ander mag er wat mij betreft zo 'natuurlijk' als maar kan uitzien en ook mogelijkheden bieden voor spontane ontwikkelingen. In dat geval ben je dus om zo te zeggen voorwaardenscheppend bezig. Kijk vooral ook op de pagina beheer voor een uitgebreider overzicht van (on-)mogelijkheden.