'n koud kunstje

Als het buiten vriest dat het kraakt

zou je een voorraadje lege melkpakken moeten hebben

om beelden te kunnen maken. Gewoon vullen met water en bij –10 buiten zetten.

Ook ballonnen met water, voorzichtig vervoerd in het afwasteiltje,

verstillen tot schitterende druppels die je tuin een extra dimensie geven.

En als dan eindelijk je kunstwerk begint te smelten,

wordt dit verlies verzacht door de warmte van het voorjaar.

 

Elke vorm die wig- of  conischvormig is, kan je gebruiken: eierdopjes, tulbandvormen, emmers, teiltjes, borden. Pas op! IJs moet kunnen groeien anders breekt de sterkste vorm.

IJs van gecondenseerd water is glashelder. Maar water uit kraan of vijver is verrassend mooi!

Een rond bakje gevuld met water. Daarin een puddingschaaltje laten drijven. Wanneer het water bevroren is kun je het puddingschaaltje eruit nemen, (eventueel wat lauw water erin om het makkelijker los te krijgen) Dan het ijs uit de grotere vorm halen, kaarsje erin en je windllicht is klaar:

Schoonheid vergaat! Maar ook smeltende ijsbeelden kunnen boeiende vormen aannemen! Een wisselwerking tussen cultuur en natuur? Culnatuur/Nacultuur?

Spelen met IJS

Ook winters is de vijver interessant voor het spel. Maak je vijver niet van dun plastic dat bij betreding van het ijs breekt op de waterlijn.  Ook hebben kinderen de neiging tegels of bakstenen door het ijs te gooien die het plastic kunnen beschadigen. Leg dan iets over de kwetsbare rand of bodem. Gebruik liever rubber (EPDM), klei of een hard materiaal.

Heb je vissen in de vijver dan is het geluid van stampen of tikken op het ijs gevaarlijk voor hun hart.

Wanneer je tijdig een stuk slang in de vijver legt kan je schitterende bellen onder het ijs blazen. Laat altijd licht door het ijs komen voor het leven in de vijver door de sneeuw te verwijderen.

ijs-schrijven/ijs-tekenen Als het hard vriest kan je op stoepen en straten schrijven of tekenen met water. Neem een plantengietertje en schrijf ! Na een dag zie je dat ook de ijstekeningen verdampen!

ijspegels ijspegels ontstaan bij langzame lekkage. Neem een nieuwe plasticzak, vul die met water en leg hem buiten ergens op. Als je er met een speld gaatjes in prikt krijg je stollende waterstroompjes.

 Windlichten Zijn holle vormen van ijs waar je een kaars in kunt branden zonder dat ie uitwaait. Een melkpak of emmer met water bevriest van buiten naar binnen. Soms loopt het water uit de kern weg en wordt de vorm hol. (Scandinavische gewoonte)

Glijbaan

Natuurlijk is er voor de kinderen altijd wel een paadje of hoekje voor een ijsbaantje of glijbaan. Met een paar emmers water is dat zo gepiept.

 

Winter in de tuin

Meer dan de helft van het jaar is het koud buiten. Wanneer er een R in de maand zit zullen we nauwelijks in de tuin zitten. Dan lopen we er wel eens doorheen en werken wij ons warm. Dan kijken wij dus vanuit huis in de tuin. Dat uitzicht moeten we interessant proberen te maken.

Door de vijver en de vogel voederplank of de beestentoren niet te ver weg te zetten. Maar ook door het creëren van wat begroeide poortjes of bogen of interessante struiken en klimmers dicht bij de gevel. Soms is het leuk om een verhoogde border of bloembak op pootjes te hebben zodat je er vanuit kamer of keuken naar kunt kijken. Zelfs zou je het kunnen verzinnen om een bloembak op wieltjes te zetten die je midden op het terrasje kunt rijden.

 

Heb je de keuken aan de noordkant dan is het soms handig om een kast buiten te hebben waar je voedingswaren koel of koud kunt bewaren.

 Rijp

Wanneer je voldoende uitgebloeide planten in je tuin hebt staan is er soms ook een schitterende rijp te bewonderen. Met een vergrootglas kan je zien hoe mooi en gevarieerd ijskristallen kunnen zijn.

Wanneer er sneeuw op bomen of struiken blijft liggen is dat wel mooi. Maar haal het wel weg voor de takken te zwaar worden en afbreken.

Als het sneeuwt laten vogels en andere dieren mooie sporen achter. Kijk eens naar de verschillen. Zijn het lopers of hippers?

Zo gauw het te koud wordt. Dus op het moment dat de zaden en vruchten op zijn of onbereikbaar worden kan je de vogels wat bijvoeren. Met wat kanarievoer en braadvet kan je zelf mooie vetbollen maken. Ook kan je dat vet met zaden in een kokosnoot of ander object met holte stoppen. Leuk om dan samen met je poes, de vogels vanuit huis te observeren.

Zorg wel dat de vogels geen onnodig gevaar lopen.

Bepaalde bessen zoals hulst, cotoneaster en bessen van de klimop worden pas in de winter door bepaalde vogels gegeten. Vaak zijn dat vogels die uit de noordelijke landen bij ons winters te gast zijn omdat het minder koud is. Onze zomer vogels zitten dan al lang en breed aan de Rivièra. Leuk ook om met de kinderen in de tuin te kijken waar de dieren zoal overwinteren.

Onder een berg bladeren of lekker ‘warm’ in de schuur? Onder een boomstam of diep in de grond? Vaak houden zij zich heel stil en zakt hun lichaamstemperatuur tot een minimum. Dan moet je ze niet laten schrikken want dan verliezen ze te veel energie om op te warmen weg te kruipen en dan weer tot rust te komen. Vaak overleven ze het dan ook niet.

Als het voorjaar door breekt is het goed om oude pinda’s te verwijderen VOGELS WORDEN ER VAAK ZIEK VAN.

Roodborstjes zetten al vroeg in de winter hun territorium uit en verdedigen dat te vuur en te zwaard.

Kerstboom

Wanneer een kerstboom een kluit heeft gaat hij binnenshuis meestal veel langer mee.

De wortels kunnen immers vocht op blijven nemen. Maar vaak zijn er bij het verplanten maar bar weinig wortels aan blijven zitten. Dus stel je er niet al te veel van voor.

 De periode echter dat we van zo’n boompje genieten kunnen we echter verlengen door hem voor en na de kerst buiten te zetten.

Als we hem in huis halen moet hij eerst in een onverwarmde ruimte kunnen acclimatiseren. Dan laat hij zijn naalden niet zo snel vallen.

Na de kerstperiode kan de boom best nog een tijd de tuin wat extra groen maken.

Soms samen met andere kerstbomen uit de buurt.

Wanneer het dan warm wordt laten ze vanzelf hun naalden vallen.

Of je kunt de takken gebruiken om de bodem te beschermen.

Snoei de takken dan op 10 cm van de stam.

De stammen met  kapstokjes kunnen weer interessant zijn om stokbonen of andere klimplanten langs te leiden.

De emmer kan verder dienst doen als compostkorf .