Tuinafscheidingen

Tuinafscheidingen kunnen om verschillende redenen geplaatst worden. Een minder mooi uitzicht afschermen, de inkijk tegengaan, achtergrond voor een border vormen, beveiliging, enz. Redenen genoeg dus om een tuinafscheiding te plaatsen. De volgende stap is dan een keuze te maken uit de mogelijkheden die er zijn om je tuinafscheiding aan de gekozen funtie te laten voldoen. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat je bij die keuze rekening houdt met een vorm van afscheiding die naast functioneel ook nog het aankijken waard is.

De doorsnee tuinbezitter heeft graag privacy in zijn tuin. Privacy wordt veelal gezocht in een tuinafscheiding die min of meer gesloten is, (bijna) ondoorzichtig en hoog genoeg om niet zomaar overheen te kijken. De keuze in soorten afscheidingen is welhaast 'onbegrensd'. Hieronder heb ik een overzicht gemaakt van mogelijkheden die ik zelf wel noemenswaard of zo u wilt interessant vind. Geimpregneerde schermen worden hier niet genoemd. Ik gebruik ze (nog) wel, maar alleen op uitdrukkelijk verzoek van opdrachtgevers. In dat geval zijn er volop folders te halen en voorbeelden te zien bij elk tuincentrum. 

Ik zoek het zelf liever in wat meer natuurlijke of anderszins duurzame materialen.

Klik hieronder op een term voor de bijbehorende beschrijving:

 

Kastanjehek
 

Gemetselde muur

 

Wilgenscherm
Combinatie afscheiding   Heidescherm en Rietmatten
Stapelmuur Bamboescherm
Betongaashekwerk Glaswand
Waterloop Betonschutting
Leiboompjes Glasstenenwand
 

Haag met leibomen

Schelpen/siersplit wand

 

Vlechtheg

 

Bladverliezende hagen

 

Beukenhaag en haagbeukenhaag   Bladhoudende hagen
 

 

 

 

 

 

 

 

Kastanjehek

Een hekwerk van gespleten takken van de tamme kastanje, aan elkaar bevestigd met gedraaid staaldraad. Dit kastanjehout wordt samen met Robinia wel het Europees hardhout genoemd. Het gaat lang mee en je hoeft het niet te behandelen. Wordt geleverd op rollen van 5 m1, in verschillende hoogtematen. Te bevestigen aan palen van tam kastanjehout die ook in verschillende lengte en diktematen leverbaar zijn.  

Een variant op een dergelijk hekwerk bestaat uit rondhout als laag afscheidinkje geplaatst. In de achtertuin is hier een pergola van kastanjepalen gemaakt. De bewoner zelf vond het een aardig idee om met dezelfde soort palen dit hekje te maken.

top

 

Wilgenscherm

Een van mijn favoriete tuinafscheidingen is een scherm van Wilgentenen. Een aantal wilgentakken wordt in de grond gestoken en daarna worden dunnere twijgen ertussen gevlochten. Op die manier kun je, naar wens, verschillende figuren invlechten, openingen in allerlei vormen in de afscheiding verwerken, enz. De ingestoken zwaardere takken hebben het in zich om wortel te schieten en uit te lopen. De jonge twijgen kun je dan weer in het scherm invlechten. Beplant met klimmers een mooie tuinafscheiding.

Omdat ik naar aanleiding van dit stukje over wilgenschermen relatief veel vragen krijg over vooral de verkrijgbaarheid, heb ik hieronder een korte handleiding over het zelf maken van zo'n afscheiding:

 

Wilgenschermen hoef je dus niet te kopen. Kijk in de loop van de winter rond in je omgeving, vooral buiten de bebouwde kom, en je zult zien dat er hier en daar wel wilgen geknot worden. Daar komen de takken vrij die je voor de bouw van een scherm kunt gebruiken. Normaal gesproken mag je die zo meenemen. Dikkere takken van ongeveer 6-8 cm doorsnede zet je verticaal in de grond. ongeveer 40-50 cm diep en zo'n 40 cm uitelkaar, en dunnere takken, maximaal vingerdikte, kun je er dan tussendoor vlechten. Nodig hierbij: een schep, evt. grondboor, en een snoeischaar/zaagje om zijtakjes en te dikke of dunne stukken af te knippen. Variatie in hoogte kan, figuren erin vlechten kan ook. Je eigen creativiteit is de grens.
Laten maken kan, maar is eigenlijk stukken minder leuk. De takken die in de grond staan lopen normaal gesproken weer uit. Een wilg is wat dat betreft heel makkelijk te stekken. Je krijgt dan ook een rijtje knotwilgjes. De nieuwe scheuten kun je afknippen en ook in het scherm verwerken. Omdat het onbehandeld hout is vallen er weleens wat takjes uit op den duur en met het jaarlijks invlechten van de nieuwe scheuten hou je je scherm in stand.   

Wanneer je niet wilt dat de verticale takken uitlopen, kun je daar ook palen van kastanjehout voor gebruiken. Palen van tamme kastanje zoals in de hierboven beschreven kastanjehekken zijn in verschillende dikten verkrijgbaar. 

PS: Er zijn wel schermen of matten (lijken op rietmatten) te koop bij tuincentra, maar dan zijn de twijgen zo netjes gesorteerd, dat ik dat er persoonlijk niet zo mooi uit vindt zien, een beetje te steriel.

 

Verder kun je met wilgen allerlei leuke follies voor je tuin maken, die je dan ook kan laten groeien. Levende sculpturen zogezegd. Het volgende boek geeft uitgebreid uitleg over hoe je dat kan aanpakken, inclusief voorbeelden en handige tips. Zelf verzinnen is het leukst, maar met dit boekwerkje je een aardige start.

top

 

  Bladverliezende hagen

Een haag van bladverliezende heesters die naast zijn functie als tuinafscheiding ook mooi kan zijn door zijn bloeiwijze. Wanneer de haag geschoren wordt, een strakke haag dus, zal er weinig tot geen bloeihout gevormd worden. Meidoorn, Veldesdoorn.

Liguster was tot voor kort zo ongeveer de meest voorkomende haag. Liguster is een struik die halfwintergroen is. Alleen gedurende een strenge winter valt het blad er vroegtijdig af. Ook op plaatsen met veel wind gebeurt dit. In een gemiddelde zachte Hollandse winter blijft ze groen.

Bladverliezende hagen zijn er ook in een ongeschoren variant. Eigenlijk een rij heesters dus. Wel bloei, maar zo'n haag neemt afhankelijk van de te gebruiken soort heester wel - relatief - veel ruimte in beslag. vb Spiraea, Potentilla,

top

 

Vlechtheg

Inheemse struiken en (kleine) bomen in een kleine maat aanplanten en in elkaar vlechten. Dat is in het heel kort de manier om een vlechtheg te maken. Het kost wat tijd, maar je bouwt er een schier ondoordringbare afscheiding mee. Wanneer je wat kleine boompjes tussenplant, kun je die, als ze een beetje opgegroeid zijn, half omzagen en tussen de naaststaande heesters vlechten. Onderhoud aan deze afscheiding bestaat dus niet in eerste instantie uit snoeien of scheren maar veeleer uit invlechten. Een waar eldorado voor vogels. In de meeste inheemse beplantingssamensteliingen, verschillend per streek in Nederland/Belgie, komen wel stekel- of doorndragende planten als meidoorn of sleedoorn voor. Ook enkele soorten wilde rozen zijn zeer geschikt om aan te planten. De heg heeft dan een veelheid aan beschermde nestplaatsen en de vruchten dienen op hun beurt weer als voedsel voor vogels. Je mag ook wat vlinderleven in en om zo'n heg verwachten. In vroeger tijden werden dergelijke hagen als afscherming voor weiland gebruikt. Kijk hier voor meer info over zo'n gevlochten haag

Alvast een winterbeeld:

aanklikken voor vergroting

top

 

Glasstenenwand

Een wand van zg. glasstenen. Vormt een lichtdoorlatende afscheiding. Er doorheen kijken valt niet mee. Door de relatief hoge kostprijs van de glasstenen, worden ze vaak in kleine aantallen gebruikt in gemetselde muren om die wat minder saai te maken.

top

 

Bladhoudende hagen

Bladhoudende ofwel groenblijvende hagen. Met bladhoudende heesters kun je een ondoorzichtige haag vormen. Zo'n haag is vaak ook voor vogels een goede nestel- en schuilplaats. vb Prunus   (laurierkers), Taxus, allerlei coniferen, enz. Ook hier de keuze om de haag al dan niet te scheren.

top

 

Beukenhaag

De echte beuk - Fagus sylvatica en varieteiten - verliest zijn blad pas wanneer het nieuwe blad er in het voorjaar aankomt. Gedurende de winter is het oude blad goudbruin gekleurd.

    

De haagbeuk - deze is in de winterperiode volgens het boekje bladverliezend. Toch blijft er alltijd wel een belangrijk deel blad aanzittten. Ook dit valt pas af wanneer de haagbeuk in het voorjaar nieuw blad maakt. Vooral het winterblad is minder fraai als dat van de echte beuk, maar dat zal ook een kwestie van persoonlijke smaak zijn.

              

Links de haagbeuk - Carpinus betulus. Rechts de echte beuk - Fagus Sylvatica met erachter een stukje haagbeuk. Om een idee te geven van het verschil in winteruiterlijk tussen de 2 bovengenoemde geslachten.

Hieronder haagbeuk in mei 2005.

top

 

Stapelmuur

Een lage afscheiding is goed te maken in de vorm van een stapelmuur. Natuursteen, oude tegels, enz. Zo'n muurtje geeft duidelijk de grens van de tuin aan en kan ook nog eens beplant worden met allerlei siergewasjes. Ook in de tuin kan de stapelmuur als grondkering goed dienst doen. Het mooiste resultaat krijg je wanneer je tegen de muur aan de zonzijde een hellinkje maakt en dit aanplant met gewasjes die voor bijen en vlinders wat te bieden hebben.

In Engeland zie je nog veel stapelmuren die eigenlijk uit twee muurtjes bestaan. Ertussen ligt grond waarop dan weer allerlei struiken en zelfs bomen groeien. Misschien moet je in dit verband eerder spreken van wallen. Kleine biotoopjes zijn het, waarin je, als je een beetje oplet, echt allerlei leven ziet.

top

 

Gemetselde muur

Weinig toelichting nodig, is een duurzame afscheiding in de betekenis van langblijvend. Eventueel glasstenen in de muur verwerken maakt een en ander wat minder saai. Verder is zo'n muur ook goed te beplanten met allerlei klimmers, al dan niet met behulp van trellis (klimrekken).

top

 

Combinatie afscheiding, de mooiste

Een mengsel van bladhoudende en bladverliezende heesters, eventueel met enkele bomen ertussen, kan als afscheiding tussen tuinen zijn waarde hebben. Wel eerst eens zijn met de buren omdat normaal gesproken een boom minimaal 2,00 m uit de erfgrens dient te staan. Wanneer je bij de samenstelling van de beplanting dan ook nog rekening houdt met vogelvriendelijke gewassen en ook wat onderbeplanting in de vorm van bodembedekkertjes toevoegt, kun je een haag vol leven tegemoet zien.

top

 

Betongaashekwerk

Een hekwerk van beton-net of bouwstaalmatten biedt, begroeid met klimmers een bijzonder smalle tuinafscheiding. Momenteel is er via hoveniers en tuincentra een constructie van betonnetten met klimop, kant en klaar te koop onder de naam 'Meeneemhaag'. Verder is er de keuze tussen het normale 'roestige' betonijzer, en het nog relatief kort verkrijgbare, gegalvaniseerde of verzinkte betonijzer. Ook in de maat 180x180, zoals een standaard tuinscherm. Kun je mee combineren als je dat mooi vindt.

Hier een tuin in Den Haag-Ypenburg. Foto's gemaakt 1 groeiseizoen na aanplant Hedera hibernica. Het hekwerk is 10 meter lang. Er zijn 2 complete matten gebruikt van 5 x 2 meter. Elke 50 cm is een Hedera hibernica geplant die per stuk ongeveer 8 strengen hadden en bij levering al zo'n 2 m hoog waren.

    

 top

 

Waterloop

Als je in het gelukkige bezit bent van een sloot om je tuin, dan heb je al een prachtige tuinafscheiding. Om privacy-redenen kan het gewenst zijn om het zicht vanaf de overkant te breken met een 'groene buffer'. Afhankelijk van de beschikbare oppervlakte kun je wat bomen, heesters of hooggroeiende Vaste Planten aanbrengen, die dan als haag of als coulissen geplant worden.

top

 

Leiboompjes

Een tuinafscheiding, bestaande uit een laag haagje met daarin laagstam (fruit-)leiboompjes, is een prachtige afscheiding tussen 2 tuinen. Plaats palen, span daar draad tussen en langs deze draden kun je je leifruit laten groeien. Ook buitendruiven, bramen, kiwi's, en wat je nog meer kunt bedenken aan leifruit. Fruit is in het algemeen meer waardevol dan een sierstruik of -boom. Je begint met de bloesem in het voorjaar, daarnaast heb je vaak ook een mooie herfstkleur, maar als extra is er dan ook nog het plezier dat je hebt van de vruchten.

top

 

Haag met leibomen

Een strakgeschoren haag met daarin een aantal leibomen op rij geeft een prachtig beeld. Stel je een haag voor van zo'n 80 cm hoog, denk daar leibomen in die vanaf een hoogte van zo'n 2,00 m vertakken, zie in gedachten de open ruimte tussen de haag en de onderste takken voor u, en bedenk hoe mooi dat zou zijn als afscheiding van uw tuin. Zo'n leiboom, bijvoorbeeld Linde, kun je jaarlijks snoeien tot op de takken, alle twijgen eraf. Wat ook heel mooi is, is de boom als haag meescheren. Dezelfde breedte als de haag waar hij instaat. Dat wordt dan een haag op pootjes. De plantafstand van de bomen kun je op zo'n 3 meter houden. In dat geval kun je de takken eenvoudig naar elkaar toe leiden en krijg je een aaneengesloten geheel op hoogte.

top

 

Heidescherm en Rietmatten

Heidescherm is naast de al langer bekende rietmat ook een milieuvriendelijke tuinafscheiding. Vormt een rustige achtergrond en is, (gedeeltelijk) begroeid met klimmers het aankijken alleszins waard.

top

 

Bamboescherm

Schermen van bamboe in verschillende diktematen. Te bevestigen aan bamboepalen. Zeer sfeerbepalend, wat mij betreft een beetje 'te'.

top

 

Glaswand

Vooral in de jaren ' 50 en '60 veel toegepast, stalen frame met glas erin, eventueel op een laag muurtje. Niet zozeer als afscheiding, maar meer nog als windvanger om terrassen.

top

 

Betonschutting

Nieuw absoluut niet mooi, maar wel degelijk. Voor mij begint zo'n schutting pas te leven als ie oud is, al flink begroeid met klimmers en dan ook nog langzaam uitelkaar begint te vallen.

top

 

Schelpen/siersplit wand

Een erfscheiding die opgebouwd is uit palen waaraan aan weerszijden bouwstaalmatten zijn bevestigd. Aan de binnenzijde van de matten is fijnmazig gaas verwerkt. De hele ruimte tussen de palen wordt gevuld met schelpen of siersplit.

top

 

 terug naar keuzeblad